Analiza in Praxis – czym jest psychoanaliza?

ANALIZA IN PRAXIS

TALKING CURE? DLACZEGO PSYCHOANALIZA?

Psychoanaliza to odpowiedź na cierpienie. Dlatego domaga się jej cierpiący, który nie rozumie, nie wie co dalej i zwraca do analityka. Czego można oczekiwać od analityka? Analityk to ktoś, kto potrafi przybliżyć nas do połączenia między psychiką a ciałem, które objawia się w mowie. Prostota i skuteczność procesu psychoanalitycznego, który zaczyna się w tym momencie, odbiega od skomplikowanych rzeczy, które się o nim mówi. Potrzebne jest więc pewne rozjaśnienie.

Proces analityczny koncentruje się na związku między tym, co mówimy, a tym, co czujemy, mową a ciałem. To właśnie tutaj boli. Proces ma na celu po pierwsze złagodzenie bólu, które cierpiący przynosi ze sobą i które jest jednak unikalne dla każdego. Po drugie, proces analityczny łączy pilność skargi z doświadczeniem mowy. „Psychoanaliza to symptom”, powiedział Jacques Lacan, ponieważ symptom wyłania się z tego, co jest niemożliwe do powiedzenia w czyimś istnieniu w relacji, zwanej przeniesieniem, z analitykiem. Na początku kierujemy się skojarzeniami. Jedno słowo łączy się z drugim, wzbudza kolejne skojarzenia, budzi wspomnienia i ich sens. Dlaczego mają znaczenie, a inne nie? Dlaczego jedno wywołuje zaskakujące uczucia, a drugie wydaje się obojętne. Przypominamy sobie słowa, które były powiedziane do nas te karcące, przykre, poniżające. Pamiętamy też słowa, które nie wiemy czy były skierowane do nas. A jeśli nie do nas to do kogo? Dlaczego w takim razie zapamiętaliśmy je jakby nas dotyczyły?

W analizie możemy więc mówić nie tylko o tym, co chcemy wiedzieć, ale też o tym czego nie chcemy. Nie chcemy znać tego, co mówi nasz nieświadomy, jednocześnie pragnąc wiedzieć cały czas, ponieważ rozmawiając z analitykiem zakładamy, że on nam powie, że usłyszy coś, co nam umyka. Na tym powstaje relacja z prawdą. Prawda ma znaczenie, ponieważ ma sens. Ma znaczenie nawet jeśli lubimy utrzymywać pewne rzeczy w tajemnicy. Każdy ma sekret, ale nie musi on powodować cierpienia. Nie jest tajemnicą, że jedni wierzą w psychoanalizę, a inni w nią wątpią. Wątpliwość to też pewna relacja z prawdą, ponieważ prawda jest drzwiami do odkrycia sensu, który jest ukryty. W analizie każdy może zapytać: Jak mogę poznać przyczynę mojego cierpienia?

Od czasu jej wynalezienia ponad sto lat temu, psychoanaliza nie była postrzegana przyjaźnie, zwłaszcza ze strony różnych szybkich terapii szczęścia i dobrostanu. Jest to częściowo efekt mylenia psychoanalizy z psychoterapią i doradztwem, które działają inaczej. Zadaniem psychoanalizy nie jest obietnica osiągnięcia celu szczęścia, naprawy i dostosowania się do rzeczywistości, która jest powszechna i standardowa. Psychoanalitycy nie dają obietnic, których nie mogą dotrzymać. Raczej tworzą warunki do tego, aby pojedyńczy podmiot mógł poradzić sobie z brakiem w życiu miłosnym, zawodowym i społecznym – z tym, że u niego/niej przeżycia układają się inaczej. Dlatego celem jest zrobienie miejsca na to, co może wydawać się nieistotne, odbiegać od normy lub po prostu nie mieć sensu. W trakcie procesu analitycznego niektóre obsesje mogą w końcu stać się mniej istotne, ucisk w ciele może być mniej bolesny, a porażki w jakiejkolwiek dziedzinie życia mniej paraliżujące i mniej znaczące.

Bogdan Wolf, psychoanalityk i pisarz, pracuje w prywatnej praktyce w Londynie i Krakowie. Zaczął formację psychoanalityczną w latach 1980-ych w Anglii. Otrzymał doktorat na Uniwersytecie w Warwick. Jest autorem artykułów publikowanych w różnych językach i książek. Niektóre z nich są w trakcie przygotowań do publikacji w języku polskim. Był wieloletnim redaktorem naczelnym znanego w świecie lacanowskim pisma Psychoanalytical Notebooks, wydawanego we współpracy z innymi członkami London Society, NLS. Pismo to kontynuuje swój żywot pod skrzydłami nowych pragnień i redaktorów. Jest współzałożycielem blogu (https://contemporaryheretic.org), który analizuje współczesne zjawiska społeczne i polityczne. Od paru lat prowadzi seminaria i współorganizuje spotkania z psychoanalizą w Krakowie. Jest członkiem Association Mondial de la psychanalyse oraz NLS (New Lacanian School) od założenia, która pod parasolem AMP łączy ponad dwadzieścia inicjatyw, kół i towarzystw psychoanalitycznych orientacji lacanowskiej na świecie.

obsługiwane przez WebHealer